Jak brzmią pierwsze słowa Biblii? Początek Księgi Rodzaju

Jak brzmią pierwsze słowa Biblii? To pytanie może wydawać się proste, ale niesie ze sobą głębię znaczeń, refleksji teologicznych i duchowych, które towarzyszyły wierzącym przez wieki. W tym artykule przyglądam się początkowi Księgi Rodzaju, pierwszemu zdaniu Pisma Świętego, oraz jego znaczeniu w świetle liturgii, nauczania Kościoła i refleksji biblijnej.

Początek Objawienia: „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię”

Pierwsze słowa Biblii w tłumaczeniu Biblii Tysiąclecia brzmią:

„Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” (Rdz 1,1).

Ten prosty wers otwiera nie tylko Księgę Rodzaju, ale cały kanon Pisma Świętego. W języku hebrajskim zdanie to brzmi: בְּרֵאשִׁית בָּרָא אֱלֹהִים אֵת הַשָּׁמַיִם וְאֵת הָאָרֶץ (Bereszit bara Elohim et haszamaim we’et haarec), co dosłownie można przetłumaczyć: „Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię”.

Już samo to zdanie niesie w sobie niezwykłą wagę teologiczną. Wskazuje bowiem na Boga jako absolutnego Stwórcę – wszystko, co istnieje, pochodzi od Niego, a nie istniało wcześniej samo z siebie. Akt stworzenia jest wyrazem Bożej mocy, wolności i miłości.

Biblia i początek: znaczenie w kontekście teologicznym

Kościół od zawsze przypisywał temu zdaniu ogromne znaczenie. Katechizm Kościoła Katolickiego jasno naucza:

„Wierzyć w Boga Stwórcę oznacza wierzyć w miłość Boga, która powołuje z nicości do istnienia całe stworzenie” (KKK 290).

Początek Biblii ukazuje, że świat nie powstał przypadkowo, ani nie miał początku w jakimś bezosobowym chaosie. Przeciwnie – został stworzony przez Osobowego Boga, który działa w czasie i przestrzeni, nadając światu sens oraz cel.

Jak zauważa ks. Andrzej Piotrowski, doktor teologii biblijnej:

„Pierwsze zdanie Biblii to nie tylko deklaracja historyczna, ale teologiczne wyznanie wiary. Kiedy mówimy: 'Na początku Bóg stworzył’, potwierdzamy, że świat nie jest wieczny ani samowystarczalny. Jego istnienie zawdzięcza się bezpośredniemu aktowi Bożemu.”

„Na początku” – o początku wszystkiego

Wielu egzegetów zauważa, że słowa „na początku” (hebr. bereszit) można rozumieć nie tylko jako „na początku czasu”, ale także jako zaproszenie do refleksji nad fundamentem bytu. Czas miał swój początek. Nic poza Bogiem nie istniało wcześniej. W tym kontekście Pismo Święte stoi w opozycji do starożytnych mitologii Bliskiego Wschodu, które przedstawiały stworzenie jako wynik walk bogów, często rodzącej się z chaosu.

Księga Rodzaju nie mówi o chaosie – mówi o porządku. Świat jest stworzony i uporządkowany przez Boga – co znajduje wyraz w strukturze siedmiu dni stworzenia.

Zgodność z liturgią Kościoła

Fragment z Księgi Rodzaju (Rdz 1,1-2,2) jest czytany podczas Wigilii Paschalnej, czyli najważniejszej nocy w roku liturgicznym. To znaczące – słowa o stworzeniu pojawiają się na początku liturgii Zmartwychwstania. Ukazuje to wewnętrzną więź między stworzeniem a odkupieniem. Pierwsze stworzenie stanowi zapowiedź nowego stworzenia, jakim jest zmartwychwstanie Chrystusa.

Znaczenie słowa „Bóg” – Elohim

Warto także przyjrzeć się drugiemu słowu tego wersetu – Elohim (hebr. אֱלֹהִים), które jest formą liczby mnogiej od słowa „El” (Bóg). Choć występuje w formie mnogiej, zawsze towarzyszy mu czasownik w liczbie pojedynczej („bara” – „stworzył”), co wskazuje na jedyność Boga, ale może też sugerować wewnętrzne bogactwo Jego istoty – co chrześcijańska teologia zinterpretuje jako zapowiedź tajemnicy Trójcy Świętej.

Ks. Mateusz Krawczyk, biblista i kapłan archidiecezji katowickiej, zauważa:

„Forma Elohim już w pierwszym zdaniu Biblii otwiera nas na głębię tajemnicy Boga, który nie jest samotną monadą. Ostateczne objawienie tej tajemnicy znajdziemy w Chrystusie, ale już tu pojawia się ona w zarodku.”

Czytanie Biblii z pokorą i odpowiedzialnością

Zrozumienie, jak brzmią pierwsze słowa Biblii, to nie tylko kwestia językowa czy historyczna. To wezwanie do lektury Pisma Świętego w duchu modlitwy i wiary. Święty Hieronim mawiał: „Nieznajomość Pisma Świętego jest nieznajomością Chrystusa”. Już od pierwszego wersetu Słowo Boże domaga się postawy czci, refleksji i otwartości na działanie Ducha Świętego.

Kościół zachęca wiernych do codziennej lektury Biblii, w której sam Bóg przemawia do człowieka. Jak mówi Konstytucja dogmatyczna o Objawieniu Bożym Dei Verbum (nr 21):

„Pisma święte zawierają słowo Boże i jako natchnione rzeczywiście są słowem Bożym; dlatego trzeba, by Pisma święte były szeroko dostępne dla wiernych.”

„Niebo i ziemia” – całość stworzenia

Fraza „niebo i ziemia” to hebrajski związek wyrazowy (tzw. merizmus), który oznacza „wszystko, co istnieje”. Pokazuje to, że nie chodzi jedynie o fizyczne niebo nad nami czy ziemię pod naszymi stopami, ale o całość stworzonej rzeczywistości: duchowej i materialnej.

W tym sensie początek Biblii obejmuje wszystko, co jest – aniołów, ludzi, materię, czas, przestrzeń. Wszystko to zostaje przedstawione jako dobre i pochodzące od Boga.

Początek, który stale trwa

Choć słowa „na początku” mogą wydawać się odległe, mają one głębokie znaczenie także dla człowieka XXI wieku. Duchowa interpretacja tego wersetu podkreśla, że każdy dzień jest nowym początkiem – darem Boga Stwórcy. Każdy moment życia ma swój „początek” w Bogu, który daje życie i nadaje sens.

W tradycji monastycznej początek Księgi Rodzaju wielokrotnie był czytany jako zaproszenie do osobistego nawrócenia – aby w każdej chwili wracać do źródła, do Stwórcy, który wprowadza porządek tam, gdzie człowiek popadł w chaos grzechu.

Porównanie przekładów: „Na początku” w różnych tłumaczeniach

Dla zainteresowanych warto przyjrzeć się, jak brzmią pierwsze słowa Biblii w różnych tłumaczeniach. Oto porównanie w formie tabeli:

Rozmaite przekłady mogą się minimalnie różnić, ale sens pozostaje ten sam: Bóg jest przyczyną wszystkiego, co istnieje, i jest obecny u początków świata.

Podsumowanie i osobista refleksja

Pierwsze słowa Biblii – „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” – to zdanie, które rozpoczyna historię zbawienia i zaprasza do kontemplacji Boga jako Stwórcy. Wskazuje ono, że czas i przestrzeń, duch i materia, wszystko ma swoje źródło w Bogu.

Dla mnie osobiście lektura tego wersetu jest zawsze powrotem do źródeł wiary. To nie tylko informacja o tym, co się wydarzyło, ale afirmacja wiary w Bożą obecność, porządek i sens istnienia. Świat nie jest dziełem przypadku. Moje życie również nie jest dziełem przypadku.

Zachęcam każdego czytelnika do zatrzymania się przy tym jednym wersecie i uczynienia z niego tematu modlitwy. Może właśnie tam, w „początku”, odnajdziemy na nowo Tego, który był, który jest i który przychodzi.