Tajemnica szczęścia: 15 modlitw św. Brygidy – jak je odmawiać

„Tajemnica szczęścia” to popularna nazwa zbioru 15 modlitw św. Brygidy, czyli rozważań Męki Pańskiej, które według tradycji odmawia się codziennie przez cały rok. Każda z modlitw zaczyna się od wezwania „O Jezu” i prosi Chrystusa, by „wspomniał” na kolejny etap swojego cierpienia – od Wieczerzy Pańskiej po przebity bok na krzyżu.

Krótka odpowiedź: Tajemnica szczęścia to 15 modlitw o Męce Pańskiej, tradycyjnie przypisywanych św. Brygidzie Szwedzkiej i odmawianych codziennie przez rok. Kościół nie zabrania ich odmawiania, ale w 1954 roku zakazał publikowania związanych z nimi „obietnic”. Warto więc traktować je jako piękną formę rozważania cierpienia Chrystusa, a nie jako sposób na zapewnienie sobie konkretnych łask.

Czym jest Tajemnica szczęścia – 15 modlitw św. Brygidy?

Zbiór składa się z piętnastu dłuższych modlitw skierowanych do Jezusa. Każda przywołuje jeden moment Męki: Ostatnią Wieczerzę i Ogrójec, wyszydzenie, przybicie do krzyża, słowa wypowiedziane z krzyża, śmierć i przebicie boku. Po każdym „wspomnij” następuje prośba – o skruchę, przebaczenie, wytrwanie w dobrym, dobrą śmierć.

Nazwa „Tajemnica szczęścia” pochodzi z broszurek rozpowszechnianych w XX wieku w wielu językach – pojawia się też w dokumencie Stolicy Apostolskiej z 1954 roku. W Polsce modlitwy wydawane są też jako „Modlitwy objawione św. Brygidzie” albo „15 modlitw św. Brygidy na jeden rok”.

Nie należy ich mylić z drugą, krótszą praktyką – modlitwami św. Brygidy na 12 lat, w których codziennie odmawia się 7 „Ojcze nasz” i 7 „Zdrowaś Maryjo”, rozważając siedem przelań krwi Chrystusa.

Kim była św. Brygida Szwedzka?

Św. Brygida urodziła się w 1303 roku w Szwecji. Była żoną i matką ośmiorga dzieci, a po śmierci męża poświęciła się modlitwie i założyła Zakon Najświętszego Zbawiciela (brygidki). Od 1350 roku mieszkała w Rzymie, gdzie zmarła 23 lipca 1373 roku. Kanonizował ją papież Bonifacy IX w 1391 roku.

Jej wizje spisano jako „Objawienia” (Revelationes). W 1999 roku św. Jan Paweł II w liście „Spes aedificandi” ogłosił ją – razem ze św. Katarzyną ze Sieny i św. Teresą Benedyktą od Krzyża – współpatronką Europy. Jej święto w Polsce obchodzimy 23 lipca.

Czy 15 modlitw napisała św. Brygida?

Najprawdopodobniej nie. Tradycja mówi, że św. Brygida otrzymała te modlitwy przed krucyfiksem w rzymskiej bazylice św. Pawła za Murami. Tekstu nie ma jednak w jej „Objawieniach”. Łacińskie modlitwy zaczynające się od słów „O Iesu Christe, aeterna dulcedo” znane są z XV-wiecznych rękopisów i modlitewników, a w 1491 roku wydrukował je w Anglii William Caxton.

Wydawcy naukowej edycji tego zbioru (A. Barratt, S. Powell) piszą, że modlitwy były bardzo popularne, prawdopodobnie powstały w Anglii, a św. Brygidzie przypisywano je błędnie. Nie odbiera im to wartości, ale uczciwie trzeba mówić o nich jako o modlitwach „przypisywanych” św. Brygidzie.

Co Kościół mówi o obietnicach św. Brygidy?

28 stycznia 1954 roku Najwyższa Święta Kongregacja Świętego Oficjum (dziś Dykasteria Nauki Wiary) wydała ostrzeżenie dotyczące broszury „Tajemnica szczęścia. 15 modlitw objawionych przez Pana św. Brygidzie w kościele św. Pawła w Rzymie”. Ponieważ broszura twierdziła, że Bóg złożył św. Brygidzie określone obietnice, a ich nadprzyrodzone pochodzenie jest niepewne, biskupi mieli nie udzielać zgody na publikowanie pism zawierających te obietnice.

Chodzi o popularne listy „przyrzeczeń” – na przykład o uwolnieniu z czyśćca określonej liczby dusz z rodziny albo o poznaniu dnia własnej śmierci. Dlatego nie przytaczamy ich w tym artykule. Samych modlitw dokument nie zakazał.

Kościół przypomina, że prywatne objawienia nie należą do depozytu wiary i nie trzeba w nie wierzyć (KKK 67). Katechizm przestrzega też przed zabobonem, czyli przypisywaniem skuteczności samej materialnej stronie modlitw, niezależnie od wewnętrznej postawy człowieka (KKK 2111). Liczy się wiara i miłość, a nie „odliczenie” dni.

Jak odmawiać 15 modlitw św. Brygidy przez rok?

Najczęściej spotykany porządek wygląda tak:

1. Wybierz dzień rozpoczęcia – może to być dowolny dzień. Wiele osób zaczyna na przykład w Wielkim Poście albo 23 lipca, w święto św. Brygidy.
2. Na początku powierz Bogu intencję. Dobrze jest wcześniej przystąpić do spowiedzi i Komunii, choć nie jest to warunek.
3. Codziennie odmów 15 modlitw. Przed każdą z nich (albo po niej, według używanego modlitewnika) odmów jedno „Ojcze nasz” i jedno „Zdrowaś Maryjo” – razem 15 i 15 w ciągu dnia.
4. Módl się powoli, z uwagą na słowa i scenę z Męki, którą przywołuje każda modlitwa. Całość zajmuje zwykle około pół godziny.
5. Jeśli jakiegoś dnia nie dasz rady, wróć do modlitwy następnego dnia. Nie trzeba „zaczynać od nowa”.

Tradycja wiąże tę liczbę z rachunkiem ran Chrystusa: 15 modlitw dziennie przez rok daje około 5480 „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo”, czyli tyle, ile według legendy miało być ran Jezusa. To pobożny symbol, a nie dane historyczne – Ewangelie nie podają liczby ran.

Lecz On był przebity za nasze grzechy, zdruzgotany za nasze winy. Spadła Nań chłosta zbawienna dla nas, a w Jego ranach jest nasze zdrowie.

Iz 53,5

O czym jest każda z 15 modlitw?

Tabela pokazuje, który moment Męki przywołuje każda modlitwa i o co w niej prosimy (według tradycyjnego tekstu łacińskiego).

O jednym ze słów z krzyża piszemy w tekście „Pragnę” – słowo z krzyża, które wymaga naszej odpowiedzi.

Jak brzmi pierwsza modlitwa św. Brygidy?

W Polsce krąży kilka przekładów, różniących się słownictwem. Poniżej podajemy pierwszą modlitwę w przekładzie redakcji, wiernym tradycyjnemu tekstowi łacińskiemu („O Iesu Christe, aeterna dulcedo te amantium”). Pełny tekst wszystkich modlitw znajdziesz w modlitewnikach z kościelnym pozwoleniem na druk (imprimatur) – najlepiej w wydaniach bez listy „obietnic”.

Słowa „Smutna jest moja dusza aż do śmierci” to cytat z Ewangelii (Mt 26,38).

Jak dobrze przeżyć rok z modlitwami św. Brygidy?

Rozważanie Męki Pańskiej ma w Kościele długą tradycję. Katechizm zauważa, że modlitwa Kościoła chętnie idzie za Zbawicielem drogą krzyżową (KKK 2669). Kilka wskazówek, które pomagają, żeby ta praktyka nie stała się mechanicznym obowiązkiem:

• Stawiaj na uwagę, nie na tempo. Lepiej odmówić modlitwy wolniej i z namysłem niż „zaliczyć” je w pośpiechu.
• Łącz je z innymi formami pobożności pasyjnej. W piątki dobrze sprawdza się Droga krzyżowa albo modlitwa do 5 Ran Pana Jezusa.
• Pamiętaj o sakramentach. Pierwsza modlitwa prosi o dobrą spowiedź – korzystaj z niej regularnie.
• Nie popadaj w skrupuły. Opuszczony dzień nie jest grzechem ani „zerwaniem umowy” z Bogiem.

Razem z Chrystusem zostałem przybity do krzyża. Teraz zaś już nie ja żyję, lecz żyje we mnie Chrystus.

Ga 2,19–20

Najczęstsze pytania

Czy 15 modlitw św. Brygidy są zatwierdzone przez Kościół?

Nie są modlitwą liturgiczną, ale Kościół nie zakazał ich odmawiania i od stuleci ukazują się w modlitewnikach. W 1954 roku Święte Oficjum zakazało jedynie publikowania dołączanych do nich „obietnic”, których nadprzyrodzone pochodzenie uznano za niepewne.

Czy trzeba odmawiać je przez cały rok bez przerwy?

Tak zakłada tradycja, ale nie jest to warunek „ważności”. Modlitwy można też odmawiać krócej, na przykład w Wielkim Poście albo w piątki.

Czym różni się Tajemnica szczęścia od modlitw na 12 lat?

Tajemnica szczęścia to 15 dłuższych modlitw odmawianych codziennie przez rok. Praktyka „na 12 lat” polega na codziennym odmawianiu 7 „Ojcze nasz” i 7 „Zdrowaś Maryjo” z krótkimi rozważaniami. Obie są przypisywane św. Brygidzie i obie łączą się z obietnicami, których Kościół nie potwierdził.

Czy można odmawiać te modlitwy za zmarłych?

Tak. Modlitwa za zmarłych jest dobrym uczynkiem, a rozważanie Męki można ofiarować w ich intencji. Kościół poleca też zmarłym odpust zupełny i Mszę Świętą – to pewniejsze formy pomocy niż „obietnice” z broszur.

Gdzie znaleźć pełny tekst 15 modlitw?

W modlitewnikach i książeczkach wydanych z kościelnym pozwoleniem na druk. Wybieraj wydania, które nie zawierają listy „obietnic”. Więcej o samej praktyce przeczytasz w tekście Modlitwy tajemnice szczęścia.

Zobacz też: Modlitwy św. Brygidy na 12 lat – czym są i jak je praktykować

Zobacz też: Modlitwa na Wielki Piątek